Congoville. Hedendaagse kunstenaars bewandelen koloniale sporen

29 mei t/m 3 oktober 2021

Tentoonstelling

Op de plek waar in 1920 de Koloniale Hogeschool werd opgericht, bevinden zich vandaag zowel het Middelheimmuseum als de Universiteit Antwerpen. Honderd jaar later vormt dit de aanleiding voor het Middelheimmuseum om de sporen van de koloniale geschiedenis van de site te onderzoeken en leesbaar te maken.

Gastcurator Sandrine Colard hanteert Congoville als een verzamelnaam voor fysieke en mentale sporen uit het koloniaal verleden in België. Deze sporen zijn vaak in het volle zicht verborgen, en  werken bewust of onbewust nog door in de samenleving van vandaag. In dit project gaat het over een schoolgebouw, een park, imperialistische mythes, maar ook over de mensen met Afrikaanse roots in België. Vijftien internationale kunstenaars bewonen deze imaginaire stad Congoville waarin ze de bezoeker rondleiden over de Middelheim-site. Ze wandelen als ‘zwarte flaneurs’ door heden en verleden en gidsen ons in een zoektocht om opnieuw een open en gedeelde publieke ruimte te verbeelden. Ze brengen vanuit hun artistieke praktijk andere, nieuwe perspectieven op een historisch verhaal van kolonialisme dat vaak nog te eenduidig verteld wordt. Samen met Leuven University Press publiceert Middelheimmuseum een tentoonstellingscatalogus waarin naast interviews met de kunstenaars ook een veelvoud aan auteurs, academici en experts in- en uitzoomen op het project.

Deelnemende kunstenaars: Sammy Baloji (DRC/BE), Bodys Isek Kingelez (DRC), Maurice Mbikayi (DRC/SA), Jean Katambayi (DRC), KinAct Collective (DRC/BE/FR), Simone Leigh (US), Hank Willis Thomas (US), Zahia Rahmani (FR), Ibrahim Mahama (GH), Ângela Ferreira (PT/MZ/SA), Kapwani Kiwanga (CAN/FR), Sven Augustijnen (BE), Pascale Marthine Tayou (CAM/BE), Elisabetta Benassi (IT), Pélagie Gbaguidi (BEN/BE)

Sandrine Colard (BE/US) is curator en assistent professor of African Art History at Rutgers University, Newark.

 

Artist Talk

Een artist talk brengt curator Sandrine Colard samen met twee van de 15 kunstenaars die deelnemen aan Congoville. Pélagie Gbaguidi en Sammy Baloji, respectievelijk afkomstig uit Senegal en de Democratische Republiek Congo, zijn beide gevestigd in België. Door verschillende facetten van de tentoonstelling te verkennen, varieert hun discussie van - onder meer - de rol van het onderwijs en de publieke ruimte bij dekolonisatie en herdenking. Het gesprek vond plaats in de grote zaal van het voormalige Koloniale Hogeschool. Naast het feit dat het een van de tentoonstellingslocaties van Congoville is, is het inzetten van de school als een ruimte voor het creëren van toekomstige dekoloniale archieven een poging om haar rol als matrix van de Belgische koloniale geest om te keren tot een springplank voor het ontleren ervan.

 

Praktisch

Reservaties voor een bezoek aan de expo zijn niet nodig. De expo toont kunstwerken die zowel buiten als op drie binnenlocaties staan opgesteld. Een bezoek aan de expo Congoville duurt ongeveer 2 uur. 

De binnenlocaties zijn gesloten om 16 uur.

Voor deze tentoonstelling volg je een vaste route:

  • Start aan de hoofdingang van het museum (Middelheimlaan 61), neem een bezoekersgids en volg het parcours dat in de gids beschreven staat.
  • De eerste binnenlocatie is de Universiteit Antwerpen Campus Middelheim gebouw A. 
  • Volg het parcours verder doorheen het kunstpark en bezoek achtereenvolgens het collectiepaviljoen en het Braempaviljoen.

Covid-19 maatregelen

  • De capaciteit van de binnenruimtes is beperkt. Houd er rekening mee dat je even moet wachten als het te druk is.
  • Het dragen van een mondmasker wordt aanbevolen in de binnenlocaties. Dat geldt niet voor kinderen jonger dan 12 jaar en mensen die om medische redenen geen mondmasker kunnen dragen.
  • Volg in de binnenruimtes de vooropgestelde route en houd afstand.
  • Draag in de binnenruimtes tassen en rugzakken op de buik.
  • Leg papieren plannen niet terug na je bezoek.
  • Blijf niet wachten aan de uitgang.
  • Bekijk op deze pagina alle maatregelen.

 

New Narratives

Door de ogen van iemand anders kijken, kan verfrissende inzichten opleveren. Daarom vroeg het Middelheimmuseum vier sprekers uit diverse vakgebieden om de expo Congoville te verkennen.

Spoken word artist Lisette Ma Neza, expert in culturele diversiteit, jeugd en verenigingsleven Billy Kalonji en onderzoekers Moussa Don Pandzou en Lieven Miguel Kandolo nemen je mee door de tentoonstelling. Elk van hen vertelt over de kunstwerken vanuit zijn of haar persoonlijke achtergrond. Hun persoonlijke verhalen maken de tentoonstelling nog boeiender. Laat je verrassen door hun interpretaties en associaties.

 

Gratis poster bij de expo

Sluit je bezoek in stijl af met een gratis poster bij de expo Congoville:

EEN REFLECTIE OP CONGOVILLE. Op de weg van de ontbrekende schakels door Serine Mekoun. En met een detail uit het gedicht “Ce qu’il faut dire” van Léonora Miano: “Le fond des Choses” (2019).

  • Zolang de voorraad strekt.
  • Gratis op te halen in het Braempaviljoen.

Serine Mekoun is een Franstalige Belgisch-Togolese freelance multimediajournaliste (Ahefa Productions), werkzaam tussen Brussel en het Afrikaanse continent. Zij schrijft over kunstenaars, creatieve gemeenschappen, en hoe die verandering teweegbrengen in postkoloniale contexten.

 

Foto: Pascale Marthine Tayou, Colored Stones (detail), 2018
Courtesy the artist and GALLERIA CONTINUA, exhibition view Hedges, Edges, Dirt - ICA / VCU, Richmond, USA, 2018. 
© ADAGP, Paris. Photo by David Hunter Hale for ICA / VCU. 

Meld je aan voor onze nieuwsbrief