Middeleeuwen

Het Middelheim is al oud. In 1342 schreef een onbekende schrijver iets op over 'een stede geheten Middelheim'. De oudste eigenaar die in de literatuur te traceren is, is Laureys Van Aerschot de Jonghe. Hij bezat het hof en de landerijen in 1399.

16de tot 19de eeuw

Vanaf de zestiende eeuw hadden vele gegoede Antwerpse families hun zomerresidentie in het Middelheim. Het kasteel werd in de achttiende eeuw omgebouwd in Lodewijk XVI-stijl, waarschijnlijk naar plannen van de Parijse architect Barnabé Guimard.

Openbaar park

In 1910 kocht het Stadsbestuur van Antwerpen het domein Middelheim om het te beschermen tegen eventuele verkaveling. Het Stadsbestuur zorgde ervoor dat het als park werd opengesteld voor het publiek en stelde delen van het terrein ter beschikking voor de oprichting van het Middelheimziekenhuis, de Universiteit Antwerpen en het Pastoraal en Theologisch Centrum.

Openluchtmuseum

In 1950 werd in het Middelheimpark, toen 20 hectare groot, voor het eerst een internationale beeldententoonstelling georganiseerd. Op voorstel van Burgemeester Lode Craeybeckx besloot de gemeenteraad vervolgens om er een permanent openluchtmuseum voor beeldhouwkunst op te richten.

Vanaf 1951 werden in de zomermaanden om de twee jaar de internationaal vermaarde biënnales voor beeldhouwkunst georganiseerd. Die gingen door op het terrein van Middelheim-Laag, aan de overzijde van het Middelheimpark.

In 1989 sloot de 20e biënnale de reeks.

Het Braempaviljoen

Op Middelheim-Hoog werd in 1971 het Braempaviljoen ingehuldigd, naar een ontwerp van de Antwerpse architect Renaat Braem. Hier kan je kleinere beelden bewonderen en werken uit de collectie die niet in openlucht kunnen worden opgesteld.

Antwerpen Culturele Hoofdstad

In 1993 was Antwerpen Culturele Hoofdstad. Het museum sloeg hierbij een nieuwe weg in, het aankoopbudget werd voortaan besteed aan hedendaagse kunst. Zo werd werk op internationaal niveau verworven van kunstenaars die reeds naam hadden gemaakt in de actuele kunstgeschiedenis.

Keerpunt

Het jaar 2000 was voor Middelheim een keerpunt. Het park werd uitgebreid met 7 hectare grond, zodat de totale oppervlakte van het museum nu 27 hectare bedroeg. De nieuwe ruimte bood het Middelheimmuseum de kans om de collectie te herschikken en meer tijdelijke tentoonstellingen te organiseren.

In mei 2000 werd er een nieuw depot geopend op Middelheim-hoog, ontworpen door de Brugse architect Stéphane Beel.